RİNDLERİN RİNGİNDE BİR KAYBEDEN: SAATÇİ İBRAHİM EFENDİ

RİNDLERİN RİNGİNDE BİR KAYBEDEN: SAATÇİ İBRAHİM EFENDİ TARİHİ

Saatçi İbrahim Efendi Tarihi

2022’nin en iyi romanlarından biri olmaya aday, Elvan Kaya Aksarı’nın ikinci romanı "Saatçi İbrahim Efendi Tarihi" raflardaki yerini aldı.

İlk romanı “At Sancısı” ile hem “Everest İlk Roman Ödülü”nü hem de “Attila İlhan Roman Ödülü”nü kazanan Elvan Kaya Aksarı, “Saatçi İbrahim Efendi Tarihi”nde bizlere güzel edebiyat ve estetik adına çok fazla şey vaat ediyor.

At Sancısı

Latinlerin “En iyi hikâyeler ortasından başlar.” diye bir sözü vardır. Saatçi İbrahim Efendi Tarihi de tam olarak bu şekilde başlıyor. İlk bölümde, Kuğuluçeşme Mahallesi’nin sakinleri ve -içlerinde Saatçi İbrahim Efendi’nin de bulunduğu- esnafları alevli bir tartışmaya tutuluyor. Bu lezzetli tartışma Batı ve Doğu felsefesinin kısa bir özeti niteliğindeyken bir yandan da kurgu kişileri bize diyaloglarla basit ve işlevsel bir biçimde tanıtılıyor.

Bir yandan devletle hiçbir şekilde teması olmayan Saatçi İbrahim Efendi verilirken bir yandan da devletin sosyal bir kurumunun akışı veriliyor.

Saatçi İbrahim Efendi; elektrik, gaz, su gibi temel hizmetleri dahi almadığı ev ve işyeri olan barakasında yaşamaktadır. Fakat böyle bir hayat yaşamasına rağmen hiçbir şekilde edebiyattan, felsefeden ve musikiden geri kalmamaktadır. Bu nedenle Saatçi İbrahim Efendi’nin -bir yandan makama mevkiye tamah etmeyip hayatını yaşarken diğer yandan da hayatın tadını çıkarmayı bilen- modern bir rind olduğunu söyleyebiliriz.

Öte yandan 21. yüzyıl kamu kuruluşlarının işleyişi, orada çalışan memurların kendi aralarındaki ilişkilerinden yola çıkılarak harika bir biçimde anlatılmış. Gözlemler ve anlatı o kadar canlı ki günümüz beyaz yakalılarının panoroması verilmiş.

Devlet ve birey çatışması klasik bir dille verilirken bir yandan da içerikte Yüzüklerin Efendisi’nden tutun da rap müziğe kadar pek çok güncel referansa yer verilmiş. Bu da anlatının yaşadığının kanıtı olan nefes sesleri olmuş.

Elvan Kaya Aksarı, edebiyatı hem içinden hem de dışından fethetmeye çalışan biri. Edebiyatı dışından fethediyor çünkü anlatmak istediklerinin ve edebîliğin dışındaki hiçbir  şeyin sanatına sızmasına müsaade etmiyor. Edebiyatın içinden biri çünkü Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olduğu için gerek kurduğu cümlelerin yapısı gerekse edebiyat tarihine yaptığı göndermeleriyle bize ne kadar seçkin bir metin okuduğumuzu hissettiriyor.

Elvan Kaya Aksarı

İngiliz yönetmen Guy Ritchie’nin filmlerinin başında sık sık kullandığı, arka arkaya hızlı görüntüler dizerek gösterdiği fragman tekniğindeki akışları; Elvan Kaya Aksarı sözcükleriyle romanında göstermiş.

Gereksiz hiçbir sözcük, olay ya da anlatı yok. Bunu da küçük bir adamın büyük tek ciltlik ince tarihi olmasından anlıyoruz.

21. yüzyılda romancılık artık sadece kitabı masanızda yazıp onu yayınevine göndermekten ibaret değil. Elvan Kaya Aksarı ve tasarımcısı Ali Kerem Morgül de böyle düşünmüş olacak ki bizlere içeriği ile fiziksel biçimi birlikte tasarlanmış tam bir eser sunuyorlar. Saatçi İbrahim Efendi’yi daha iyi anlamamızı sağlayan evinin/işyerinin çizimi, mahallenin krokisi ve bazı evraklar esere çok başarılı bir biçimde yerleştirilmiş.

Kitabın kapağının tasarımına gelecek olursak gerçekten de minik bir tarih kitabıyla karşı karşıya kalıyoruz. Çiziminden logosuna, fontuna ve rengine kadar harika bir iş çıkarılmış. Yayınevlerinin, eserin yazarını kapak tasarımına karıştırmama düsturunu tekrar gözden geçirmeleri gerekiyor. Çünkü Elvan Kaya Aksarı, fırsat verildiğinde içeriğiyle biçimiyle ortaya nasıl da başarılı bir eser konulabileceğini göstermiş.

Rindlerin ringinde bir kaybeden olan Saatçi İbrahim Efendi’nin hikâyesi bizlere düşen bir uçağın içinde antidepresan sakinliği içinde devlet ile bireyin tragedyasını sunuyor. Okumanızı tavsiye ederim.

Hoşça kalın.